Kanser Hati

Penerangan

Kanser hati ialah tumor malignan yang berasal daripada sel hati. Bentuk yang paling biasa ialah karsinoma hepatoselular (HCC), yang berkembang daripada hepatosit, iaitu sel utama yang menjalankan fungsi hati. Dalam kes yang lebih jarang, kanser hati boleh berpunca daripada sel saluran hempedu atau tisu hati lain.

Hati memainkan peranan penting dalam metabolisme, proses detoksifikasi, penghasilan hempedu, dan sintesis protein. Oleh kerana kanser hati peringkat awal selalunya tidak menunjukkan gejala, ramai pesakit hanya didiagnosis pada peringkat lanjut apabila pilihan rawatan menjadi terhad.

Kanser hati lebih kerap berlaku di kawasan yang mempunyai kadar jangkitan hepatitis virus kronik yang tinggi, termasuk Asia dan Afrika. Ia juga merupakan salah satu penyebab utama kematian berkaitan kanser di seluruh dunia.

Jenis

• Jenis paling lazim (sekitar 75–85%)

• Berasal daripada hepatosit

• Bermula daripada saluran hempedu dalam hati

• Lebih agresif dan mempunyai prognosis yang lebih buruk

• Jarang berlaku

• Biasanya berlaku dalam kalangan kanak-kanak

• Kanser yang merebak ke hati dari organ lain seperti:

• Usus besar

• Paru-paru

• Payudara

• Pankreas

(Tumor metastatik lebih kerap berlaku berbanding kanser hati primer.)

Peringkat

• Tumor kecil

• Terhad dalam hati

• Fungsi hati masih baik

• Berpotensi untuk sembuh

• Banyak tumor

• Tiada penyebaran jauh

• Pilihan rawatan terhad

• Pencerobohan ke saluran darah

• Merebak ke nod limfa atau organ lain

• Gejala lebih ketara

• Fungsi hati terjejas teruk

• Beban tumor yang tinggi

• Fokus kepada rawatan paliatif

Faktor Risiko

• Jangkitan Hepatitis B atau C kronik

• Sirosis hati (apa jua punca)

• Penyakit hati akibat alkohol

• Penyakit hati berlemak bukan alkohol (NAFLD)

• Diabetes dan obesiti

• Pendedahan kepada aflatoksin (makanan tercemar)

• Merokok

• Sejarah keluarga kanser hati

Gejala

Kanser hati peringkat awal selalunya tidak bergejala.
Apabila penyakit berkembang:

• Sakit atau ketidakselesaan di bahagian kanan atas abdomen

• Penurunan berat badan tanpa sebab

• Hilang selera makan

• Keletihan dan kelemahan

• Perut membengkak (asites)

• Jaundis (kulit dan mata menjadi kuning)

• Loya atau muntah

• Mudah lebam atau berdarah

Diagnosis

• Alpha-fetoprotein (AFP)

• Ujian fungsi hati

• Saringan hepatitis virus

• Ultrasound (alat saringan)

• Imbasan CT

• MRI (kepekaan tinggi untuk lesi hati)

• Digunakan untuk mengesahkan diagnosis apabila pengimejan tidak jelas

• Kadangkala tidak diperlukan jika ciri pengimejan adalah tipikal

Fakta (FAQ)

S1: Bolehkah kanser hati dicegah?
Ya. Vaksinasi Hepatitis B, rawatan awal Hepatitis C, mengelakkan pengambilan alkohol berlebihan, dan mengekalkan berat badan sihat dapat mengurangkan risiko.

S2: Adakah kanser hati boleh disembuhkan?
Kanser hati peringkat awal mungkin boleh disembuhkan melalui pembedahan atau pemindahan hati. Peringkat lanjut biasanya tidak dapat disembuhkan tetapi masih boleh dirawat.

S3: Siapa yang perlu menjalani saringan?
Individu dengan hepatitis kronik, sirosis, atau penyakit hati jangka panjang perlu menjalani saringan berkala.

S4: Adakah kanser hati berkembang dengan cepat?
Kadar pertumbuhan berbeza. Sesetengah tumor berkembang perlahan, manakala yang lain lebih agresif.