Nasopharyngeal carcinoma
Penerangan
Kanser nasofaring ialah tumor malignan yang berasal dari nasofaring, iaitu bahagian atas tekak yang terletak di belakang hidung dan di atas lelangit lembut. Ia berbeza daripada kanser kepala dan leher lain dari segi tingkah laku, epidemiologi, faktor risiko, dan pendekatan rawatan.
NPC sangat biasa berlaku di Asia Tenggara, termasuk Malaysia, China Selatan, Hong Kong, dan beberapa bahagian Afrika Utara. Oleh kerana gejala awal adalah halus dan tidak spesifik, ramai pesakit didiagnosis pada peringkat lanjut setempat. Namun begitu, berita baiknya ialah NPC sangat sensitif terhadap radioterapi dan kemoterapi.
Kanser nasofaring berasal daripada lapisan epitelium nasofaring. Tidak seperti kanser mulut atau laring, NPC sangat berkait dengan jangkitan virus Epstein–Barr (EBV) serta mempunyai komponen genetik dan persekitaran yang ketara.
Nasofaring merupakan kawasan anatomi yang tersembunyi, menyebabkan tumor awal boleh berkembang tanpa gejala yang jelas.
Jenis
Jenis I – Karsinoma Sel Skuamus Berkeratin
Kurang biasa di kawasan endemik
Hubungan lemah dengan EBV
Kurang sensitif terhadap radioterapi
Prognosis lebih buruk berbanding jenis lain
Jenis II – Karsinoma Tidak Berkeratin (Diferensiasi)
Jenis III – Karsinoma Tidak Berkeratin (Tidak Berdiferensiasi)
Jenis paling biasa di Malaysia
Hubungan paling kuat dengan EBV
Sangat sensitif terhadap radio dan kemoterapi
Prognosis keseluruhan terbaik walaupun sering didiagnosis pada peringkat lanjut
Peringkat
NPC ditentukan berdasarkan:
Melibatkan dasar tengkorak atau saraf kranial
Metastasis jauh (tulang, paru-paru, hati)
Ramai pesakit NPC didiagnosis pada peringkat III atau IV, namun masih mempunyai kadar kelangsungan hidup jangka panjang yang baik dengan rawatan yang sesuai.
Faktor Risiko
Jangkitan virus Epstein–Barr (EBV)
Kecenderungan genetik (sejarah keluarga)
Etnik Cina Selatan / Asia Tenggara
Faktor Persekitaran & Gaya Hidup
Ikan masin dan makanan yang diawet (nitrosamin)
Merokok
Alkohol (kurang signifikan berbanding kanser kepala & leher lain)
Pendedahan pekerjaan (habuk kayu, formaldehid)
Gejala
Gejala Awal (Sering Diabaikan)
Hidung tersumbat berterusan
Lendir hidung bercampur darah
Rasa penuh di telinga atau kehilangan pendengaran sebelah
Efusi telinga tengah berulang (terutamanya pada orang dewasa)
Benjolan di leher tanpa rasa sakit adalah antara tanda awal yang paling biasa.
Diagnosis
MRI – terbaik untuk menilai keluasan tumor dan pencerobohan dasar tengkorak
CT scan – penglibatan tulang
PET-CT – penentuan peringkat dan metastasis jauh
S1: Adakah kanser nasofaring biasa di Malaysia?
Ya. Malaysia dianggap kawasan endemik, terutamanya dalam kalangan lelaki berbangsa Cina.
S2: Adakah NPC berkaitan dengan merokok?
Merokok ialah faktor risiko kecil berbanding EBV dan diet.
S3: Bolehkah NPC disembuhkan?
Ya. NPC ialah antara kanser kepala dan leher yang paling boleh disembuhkan, walaupun pada peringkat lanjut.
S4: Bolehkah ujian darah EBV mengesan NPC awal?
Ia boleh membantu dalam saringan bagi populasi berisiko tinggi, tetapi bukan ujian diagnostik tunggal.
S5: Adakah NPC boleh berulang?
Ya, kemungkinan berulang wujud, terutamanya dalam 3 tahun pertama. Pemantauan jangka panjang adalah penting.
