Penerangan
Kanser kulit berkembang apabila sel kulit membesar secara abnormal dan menjadi malignan. Ia sering dikaitkan dengan sinaran ultraviolet. Jenis yang biasa ialah karsinoma sel basal, karsinoma sel skuamus kutaneus dan melanoma. Kebanyakan kanser kulit bukan melanoma membesar perlahan tetapi boleh merosakkan tisu berdekatan, manakala melanoma kurang biasa dan lebih berkemungkinan merebak.
Kanser kulit boleh muncul pada bahagian yang terdedah kepada matahari tetapi juga boleh berkembang pada tapak kaki, di bawah kuku, kulit kepala atau kawasan kulit yang menerima sedikit cahaya matahari. Tahi lalat baharu atau berubah, luka yang tidak sembuh, atau lesi yang kerap berdarah atau berkerak perlu diperiksa oleh pakar dermatologi.
Jenis
Karsinoma Sel Basal: Jenis paling biasa. Biasanya membesar perlahan dan boleh kelihatan sebagai benjolan seperti mutiara, ulser atau luka yang berulang kali berdarah.
Karsinoma Sel Skuamus Kutaneus: Boleh muncul sebagai kawasan kasar dan bersisik, nodul keras, ulser atau pertumbuhan kulit yang cepat membesar.
Melanoma: Bermula dalam sel penghasil pigmen dan boleh bermula sebagai perubahan pada tahi lalat sedia ada atau lesi berpigmen baharu. Ia mempunyai risiko penyebaran yang lebih tinggi.
Kanser Kulit Jarang Lain: Termasuk karsinoma sel Merkel, limfoma kutaneus dan tumor apendaj kulit.
Peringkat
Karsinoma sel basal dan sel skuamus sering dinilai mengikut ciri risiko rendah atau tinggi. Melanoma biasanya ditentukan peringkat 0 hingga IV menggunakan sistem TNM.
Peringkat 0: Sel abnormal terhad pada lapisan kulit paling luar dan belum menyerang tisu lebih dalam.
Peringkat I–II: Kanser terhad pada kulit dan dikelaskan lanjut mengikut ketebalan, ulserasi, saiz dan ciri berisiko tinggi yang lain.
Peringkat III: Kanser telah merebak ke nodus limfa berdekatan, deposit satelit atau tisu sekeliling.
Peringkat IV: Kanser telah merebak ke organ jauh seperti paru-paru, hati, otak atau tulang.
Faktor Risiko
Faktor berikut boleh meningkatkan risiko, tetapi mempunyai satu atau lebih faktor risiko tidak bermakna seseorang pasti akan menghidap kanser:
Pendedahan ultraviolet jangka panjang atau kuat daripada cahaya matahari atau alat penyamakan kulit
Kulit cerah, jeragat atau mudah terbakar matahari
Banyak tahi lalat, tahi lalat atipikal atau sejarah keluarga melanoma
Pernah menghidap kanser kulit
Imunosupresi, termasuk selepas pemindahan organ
Luka kronik, parut atau keradangan berpanjangan
Pendedahan arsenik atau radioterapi terdahulu pada kawasan terlibat
Gejala
Penyakit pada peringkat awal mungkin tidak menyebabkan gejala yang jelas. Penilaian perubatan disyorkan apabila mana-mana gejala berikut berterusan, berulang atau semakin teruk:
Tahi lalat atau tompok berpigmen baharu atau yang terus berubah
Perubahan ABCDE: tidak simetri, sempadan tidak sekata, warna tidak sekata, diameter bertambah atau perubahan berterusan
Luka kulit yang tidak sembuh selepas beberapa minggu
Pendarahan, pembentukan kerak atau ulser yang berulang
Benjolan seperti mutiara, lut sinar atau berkilat
Tompok kasar, bersisik, merah atau mengeras
Garis gelap tanpa sebab di bawah kuku atau pigmen yang merebak di sekeliling kuku
Diagnosis
Diagnosis biasanya menggabungkan sejarah perubatan, pemeriksaan fizikal, pengimejan, ujian makmal dan patologi. Ujian yang tepat dipilih oleh doktor berdasarkan keadaan individu.
Pemeriksaan Kulit
Pemeriksaan keseluruhan permukaan kulit, kulit kepala, kuku dan membran mukus
Dermoskopi untuk menilai corak pigmen dan salur darah
Biopsi
Biopsi eksisi, shave, punch atau insisi
Patologi untuk menentukan jenis kanser, ketebalan dan ciri berisiko tinggi
Penilaian Nodus Limfa
Biopsi nodus limfa sentinel mungkin dipertimbangkan bagi melanoma berisiko tinggi
Pengimejan dan Penentuan Peringkat
Ultrasound, CT, PET-CT atau MRI mungkin digunakan untuk menilai penyebaran dalam penyakit lanjut
Fakta (Soalan Lazim)
S: Adakah setiap tahi lalat gelap akan menjadi melanoma?
J: Tidak. Kebanyakan tahi lalat adalah benigna. Lesi yang menunjukkan perubahan ABCDE atau kelihatan sangat berbeza daripada tahi lalat lain perlu dinilai.
S: Bolehkah individu berkulit gelap menghidap kanser kulit?
J: Ya. Kanser kulit boleh berlaku pada semua tona kulit, dan melanoma boleh berkembang pada tapak kaki, tapak tangan atau di bawah kuku.
S: Adakah perlindungan matahari benar-benar mengurangkan risiko?
J: Mengurangkan pendedahan ultraviolet, menggunakan pelindung matahari, memakai pakaian pelindung dan mengelakkan penyamakan dalaman boleh membantu mengurangkan kerosakan kulit serta risiko sesetengah kanser kulit.
S: Bolehkah kanser kulit disembuhkan?
J: Banyak kanser kulit peringkat awal mempunyai hasil yang baik selepas dibuang sepenuhnya. Rawatan menjadi lebih kompleks jika melanoma telah merebak.
S: Berapa lama lesi kulit yang tidak sembuh boleh dipantau?
J: Luka, kawasan berkerak atau lesi berdarah yang tidak bertambah baik selepas beberapa minggu, atau yang kerap berulang, perlu dinilai oleh doktor.
Kanser paru-paru
Kanser Parotid
Kanser payudara
*Penafian: Kesan rawatan adalah berbeza bagi setiap individu. Maklumat dalam laman web Modern Cancer Hospital Guangzhou adalah untuk rujukan sahaja dan tidak boleh digunakan sebagai asas untuk diagnosis dan rawatan perubatan, serta tidak boleh menggantikan diagnosis dan rawatan daripada doktor. Untuk maklumat lanjut, sila rujuk Klausa Liabiliti.
